Seksoholizm - jak objawia się uzależnienie od seksu? Jak przebiega leczenie tego zaburzenia?

image

Pod względem skutków jakie stwarza dla osoby uzależnionej, seksoholizm nie różni się od innych nałogów. Także w tym przypadku pojawia się bowiem widmo wystąpienia poważnych zaburzeń w obszarze codziennego funkcjonowania osoby uzależnionej - seksoholik jest narażony na rozpad więzi rodzinnych i towarzyskich, utratę pracy, poniesienie poważnych szkód materialnych i zdrowotnych itp. To problem, którego z całą pewnością nie należy ignorować. Jak rozpoznać objawy uzależnienia od seksu i gdzie szukać pomocy?

Seksoholizm - co to takiego?

Seksoholizm zalicza się do grupy uzależnień behawioralnych. Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-10 klasyfikuje te zaburzenia jako:nadmierny popęd seksualny,inne zaburzenia impulsów, czyli nawyków i popędów, zaburzenia nawyków i popędów o charakterze nieokreślonym. Należy podkreślić, że mówiąc o uzależnieniu od seksu, na myśli trzeba mieć nie jedną, a wiele odmian tego zaburzenia. W tym miejscu należy wskazać na:

  • podglądactwo (nie wyłączając uzależnienia od seksu wirtualnego),
  • uzależnienie od erotycznych chat roomów i gier,
  • uzależnienie od anonimowego seksu z wieloma partnerkami/partnerami,
  • uzależnienie od uwodzenia ,uzależnienie od płatnego seksu,
  • uzależnienie od seksu o charakterze zarobkowym,
  • uzależnienie od fantazji erotycznych.

Nie tylko popęd seksualny leży u podstaw uzależnienia od seksu

W powszechnej opinii funkcjonuje przekonanie, według którego seksoholizm dotyczy przede wszystkim osób charakteryzujących się nadmiernym popędem seksualnym. Nie można jednak powiedzieć, że jest to jedyny wyznacznik uzależnienia. Trzeba bowiem wiedzieć, że nawet seksoholik nie jest pobudzony przez cały czas. W tym przypadku pobudzenie stanowi reakcję, u podłoża której leżą inne problemy. Uzależnienie od seksu to forma nerwicy kompulsywnej - pojawiające się lęki doprowadzają do wystąpienia szeregu reakcji emocjonalnych, co doprowadza do nasilenia zachowań o charakterze przymusowym, czyli w tym konkretnym przypadku - zachowań seksualnych. Zatem, u podstaw seksoholizmu, poza zbyt silnym popędem seksualnym, mogą leżeć następujące czynniki:

  • nieśmiałość i brak pewności siebie,
  • poczucie niższości,
  • brak wiary we własne możliwości seksualne.

Nie można nie wspomnieć też o zachodzących w ustroju reakcjach chemicznych, będących następstwem pobudzenia seksualnego. Podniecenie i orgazm doprowadzają do wyrzutu endogennych opioidów, które stymulują układ pozytywnego wzmocnienia - obszar mózgu potocznie nazywany "układem nagrody". Następuje także wzmożone uwalnianie serotoniny i dopaminy. Jest to jeden z tych czynników, które najsilniej wiążą uzależnienie od seksu z innymi zaburzeniami tego typu. W niektórych przypadkach, wzmożony popęd seksualny, czyli hiperseksualność, pojawia się u osób, u których doszło do uszkodzenia ciała migdałowatego i płatów czołowych w mózgu. Mówimy tu o zespole Klüvera-Bucy’ego. Jak objawia się seksoholizm?ICD-10 wskazuje na konkretne kryteria diagnostyczne, których wystąpienie pozwala na zdiagnozowanie uzależnienie od seksu. O seksoholizmie należy mówić w sytuacji, w której w ciągu ostatnich 12 miesięcy wystąpiły przynajmniej 3 z niżej wymienionych symptomów:

  • myśli erotyczne wypełniają coraz więcej czasu,
  • poczucie, że ciało domaga się coraz intensywniejszego zaspokajania potrzeb seksualnych,
  • potrzeby seksualne nasilają się, a ich rozładowanie ma związek z chęcią narastającego napięcia,

w okresie abstynencji seksualnej pojawiają się symptomy odstawienne, takie jak: uczucie niepokoju i poddenerwowania, zaburzenia w obszarze koncentracji, 

napięcie, dolegliwości bólowe, lęki, bezsenność, potrzeba zaspokojenia przybiera na sile,częstotliwość zbliżeń ulega zwiększeniu, a ograniczona nie przynosi już satysfakcji,sfera seksualna zaczyna przybierać rolę dominującą w życiu: wyszukiwanie anonsów towarzyskich, spotkania z kolejnymi partnerkami/partnerami seksualnymi, spędzanie coraz większej ilości czasu na stronach o tematyce pornograficznej,w życiu codziennym zaczynają pojawiać się wyraźnie widziane straty z tym związane: rozpad więzi partnerskich, straty finansowe wynikające z wizyt w agencjach towarzyskich, choroby weneryczne, urazy w obszarze narządów płciowych itp. O seksoholizmie należy mówić także wówczas, gdy konsekwencje patologicznych zachowań seksualnych są już wyraźnie dostrzegalne - następuje potencjalnie trwały rozpad więzi rodzinnych, utrata pracy, a konsekwencje zdrowotne stają się coraz poważniejsze. Kolejny element zachowania typowy dla seksoholików to kontynuowanie tych praktyk mimo ewidentnie negatywnych konsekwencji. Na tym etapie uzależniony zwykle składa szereg przyrzeczeń - samemu sobie i najbliższym, jednak najczęściej kończy się to powrotem do nałogu.

 Wpływ pornografii na strukturę mózgu

Bardzo duże znaczenie na wystąpienie uzależnienia ma pornografia. Produkcje z gatunku porno, które w dobie Internetu są dostępne powszechnie i właściwie w nieograniczonych ilościach, stymulują mózg ogromną ilością najróżniejszych bodźców, co dodatkowo wzmaga pobudzenie, a co za tym idzie - chęć zaspokojenia seksualnego. Biorąc pod uwagę, że mózg nie jest w stanie poradzić sobie z tak silnym i różnorodnym pobudzaniem, często prowadzi to do wystąpienia uczucia wyczerpania.

Filmy pornograficzne oddziałują na obszar limbiczny, czyli na wspomniany wcześniej "układ nagrody". To właśnie ta sfera odpowiada za wyrzut dopaminy. W rezultacie, neuron odbierający dosłownie tonie w neuroprzekaźniku, co ostatecznie doprowadza do niszczenia i zanikania receptorów. W związku z tym, organizm domaga się coraz większych ilości dopaminy, a to z kolei doprowadza do poszukiwania coraz bardziej różnorodnych i coraz intensywniejszych bodźców. 

Seksoholizm - kto jest narażony na uzależnienie?

O ile problem uzależnienia od seksu dotyczy przedstawicieli obojga płci, to należy podkreślić, że częściej, bo aż w 80 proc. przypadków, dotyczy mężczyzn niż kobiet. W ich przypadku proces zaspokajania potrzeb seksualnych ma bowiem charakter fizjologiczny, co oznacza, że sam orgazm i wytrysk przynoszą chwilowe uczucie ulgi. Seksualność kobiet rządzi się innymi prawami. W ich przypadku orgazmowi towarzyszy znacznie więcej uwarunkowań, wykazują też silniejszą kontrolę zachowań seksualnych i dość rzadko rozładowują napięcie poprzez stymulację seksualną. Nie da się wskazać grupy zawodowej, która w największym stopniu jest narażona na uzależnienie od seksu. 

Leczenie uzależnienia od seksu

Podstawą powodzenia terapii jest dostrzeżenie problemu, przy czym należy podkreślić, że najczęściej dochodzi do tego dopiero wtedy, gdy uzależnieni stoją przed widmem poważnych strat lub gdy te już się dokonały. W pierwszej kolejności należy udać się do seksuologa lub do specjalisty w dziedzinie leczenia  uzależnień. Podstawą wdrożenia terapii jest bowiem rzetelna diagnoza.Jako pierwszą linię pomocy należy traktować psychoterapię, przede wszystkim - terapię poznawczo-behawioralną. Uzależniony musi przestać współżyć z powodów innych niż seksualne. Niewykluczone, że specjalista zaleci wdrożenie okresu wstrzemięźliwości. Celem terapii jest zmiana wzorców zachowań i sposobów radzenia sobie z własnymi emocjami, ponowna nauka organizacji dnia codziennego i "reanimacja" więzi łączących uzależnionego z najbliższymi. Zaleca się, aby uzależnieni uczestniczyli w mytingach. 

Zobacz także: Rozmowa z alkoholikiem o uzależnieniu – jak ją przeprowadzić?